Thần Siêu Thánh Quát

     

Nguyễn Văn Siêu (chữ Hán: 阮文超, 1799 - 1872), lúc đầu tên là Định, sau thay đổi là Siêu,Còn gọi là Án gần kề Siêu, tự: Tốn Ban, hiệu: Phương Đình<1>; là bên thơ, nhà phân tích văn hóa nước ta ở nuốm kỷ 19 <2>. Ông thường được call là Nguyễn khôn cùng - trùng thương hiệu với một sứ tướng thời phiến loạn 12 sứ quân.

Bạn đang xem: Thần siêu thánh quát


*

Chân dung Nguyễn Văn Siêu

Mục lục

Thân cố kỉnh và sự nghiệpSửa đổi

Tranh vẽ Nguyễn Văn khôn xiết dạy học tập (1853)

Ông sinh năm Kỷ hương thơm (1799) làm việc làng Kim Lũ, thị trấn Thanh Trì (nay nằm trong phường Đại Kim quận Hoàng Mai, tp Hà Nội).

Nổi tiếng hoàn hảo từ nhỏ, mập lên, ông theo học với tiến sĩ Phạm Quý Thích, với kết các bạn văn chương cùng với Cao Bá Quát, tuy nhiên nhà thơ này kém ông 10 tuổi. Năm 26 tuổi, ông thi hương thơm đỗ Á nguyên (cử nhân máy hai), cơ mà hơn 10 năm tiếp theo mới đỗ Phó bảng khoa Mậu Tuất (1838) dưới triều vua Minh Mạng.


Giải thích cho sự chậm rì rì này, sách Đại Nam bao gồm biên liệt truyện (gọi tắt là "Chính biên"), cho biết vì ông "đọc sách cốt nhằm rèn về cổ văn, không siêng về học khoa cử, (nên) tới cơ hội đỗ hương thơm tiến (cử nhân), thường cáo từ không đi tuyển cử (nữa), chỉ ở trong nhà tranh dưỡng chí <3>, tới 10 năm bao gồm lẻ, sau new đỗ ts Ất khoa (tức Phó bảng)"<4>. Thuộc đỗ khoa này cùng với ông có Phạm Văn Nghị, Nguyễn Cửu Trường, Doãn Khuê, Đinh Nhật Thận...

Ngay năm kia (1838), ông được xẻ làm Hàn lâm viện Kiểm thảo. Năm 1839, ông thống trị sự ở cỗ Lễ. Năm 1840, thăng ông có tác dụng Viên ngoại lang. Cuối năm này vua Minh Mệnh mất, Thiệu Trị lên thay. Biết tài Nguyễn Văn Siêu, bắt buộc vừa lên ngôi, vua Thiệu Trị gửi ông làm cho Thừa chỉ vào Nội các. Ít lâu sau, mang lại ông kiêm giữ lại cả chức Thị giảng (phụ trách việc giảng sách cho những Hoàng tử, trong những số ấy có Nguyễn Phúc Hồng Bảo, Nguyễn Phúc Hồng Nhậm)...<5>

Tháng 8 (âm lịch) năm 1841, ông được cử làm Phân khảo tại trường hương thơm Thừa Thiên. Sau khi việc chữa bài bác của Cao Bá quát bị phát giác, Nguyễn Văn Siêu phải tội trượng, đồ. Sau vua xét lại, ông chỉ bị miễn nhiệm <6>.

Năm 1847, Nguyễn Phúc Hồng Nhậm lên ngôi (tức vua trường đoản cú Đức). Hai năm sau (1849), Nguyễn Văn khôn xiết được cử có tác dụng Phó sứ trong đoàn đi sứ thanh lịch Yên kinh (tức Bắc Kinh, trung hoa ngày nay). Khi đi vua tự Đức có dặn: "Khanh học tập vấn uyên bác, chuyến này đi lịch sự sứ, chu đáo núi sông, phong tục, biên chép kỹ, khi về tiến lãm"; nên những khi về (1850), ông dâng lên quyển "Vạn lý tập dịch trình tấu thảo" <5>.

Về nước (1850), ông được thăng có tác dụng Học sĩ làm việc viện Tập hiền. Năm 1851, ông ra làm Án sát Hà Tĩnh, rồi Án cạnh bên Hưng Yên.


Lúc bấy giờ có lời bàn về câu hỏi hủy đê, ông điều è lên cho là bất tiện, có khảo cứ rõ ràng. Sau vì ông mắc bệnh, đề nghị chuyển đổi, rồi cáo dịch về làng. Ít thọ sau, ông lại được phục chức Hàn lậm viện Thị độc, tuy nhiên viện lẽ đến tuổi xin về hưu hẳn (1854)<7>.

Từ đó cho tới khi mệnh chung (1872, lâu 73 tuổi), non 20 năm Nguyễn Văn khôn cùng ở Hà Nội, vui với việc dạy học, biên soạn sách. Điều đáng chú ý nữa, kia là việc lập nhà thời thánh họ ngơi nghỉ làng Kim Lũ; và vấn đề ông vẫn đứng ra tu sửa thường Ngọc Sơn, bắc ước Thê Húc, xây Tháp bút và Đài Nghiên...ở tại hồ hoàn kiếm (Hà Nội) vào năm 1865<8>.

Tác phẩmSửa đổi


*

Vài trang sách Đại Việt địa dư toàn biên, Nguyễn Văn Siêu, viết về tủ An Tây tỉnh Hưng Hóa.

Các thành phầm của Nguyễn Văn khôn cùng đều bằng văn bản Hán, và được khắc in.

Về sáng tác, có:


Phương Đình văn loại (Văn Phương Đình phân loại)Phương Đình thi loại (Thơ Phương Đình phân loại)Phương Đình thi văn tập (Tập thơ văn Phương Đình)Phương Đình tùy cây bút lục (Sao lục tùy bút của Phương Đình)Phương Đình dư địa chí (Ghi chép địa dư của Phương Đình)

Ngoài ra, ông còn nghiên cứu, chú giải những sách cổ để dạy học, gồm:

Chư kinh khảo ước (Lược khảo các kinh)Chư sử khảo thích (Khảo và chú các bộ sử)Tứ thư bị giảng (Giảng giải vừa đủ về tứ thư)...

Ghi thừa nhận công laoSửa đổi

Nói về Nguyễn Văn Siêu, sử công ty Nguyễn là Đại Nam chính biên liệt truyện có đoạn viết: Nguyễn Văn khôn xiết ở Hàn những đã lâu, yêu cầu cáo văn điển sách của triều đình đa số (do) ông soạn thảo cả, về rứa văn học tập (của ông) được vua biết đến. Đương thời phần đa tôn trọng ông. Cho tới tuổi già rút lui, (ông) thích khuyên bảo kẻ hậu học, nhưng giảng sách biện biệt thật thà chỗ giống chỗ khác lấy nghĩa lý làm cho chủ...

Xem thêm: Nghĩa Của Từ Thọc Gậy Bánh Xe ", Thành Ngữ Chọc Gậy Bánh Xe

<9>

Về sự nghiệp văn chương, đương thời ông cùng Cao Bá quát lác được xem là hai danh sĩ tiêu biểu hiện giờ (Văn như Siêu, quát lác vô tiền Hán). Ngoài các tác phẩm nghiên cứu và phân tích nghiêm túc, có nhiều phát hiện xứng đáng quý, Nguyễn Văn rất còn là một trong những người có tài năng thơ. Thơ ông đáng chú ý nhất là mảng phản ảnh đời sống nghèo đói, cực khổ, nội chiến của dân chúng thời ấy (như bài: "Tự bắc ninh phó hải dương vịnh hoài"; "Nhân tự bắc ninh lai, ngôn tp bắc ninh sự, cảm tác"); cùng lòng tự hào ở trong phòng thơ về đất nước, về nhân dân, về dân tộc (như bài bác "Chương Dương độ"). Bên cạnh đó, ông cũng làm nhiều bài bác thơ mô tả cảnh thiên nhiên tình tứ, tuyệt nhất là cảnh Hà Nội; và làm nhiều bài thơ nhằm trao đổi, gửi khuyến mãi cho chúng ta bè, trong những số ấy có Cao Bá Quát...<10>

Tóm lại, Nguyễn Văn Siêu là 1 trong những trí thức vào sạch, đạo đức nghề nghiệp cao đẹp, học thức uyên bác, một công ty giáo gương mẫu, một nhà phân tích nghiêm túc, một nghệ sĩ gồm tâm hồn nhạy bén cảm, xứng đáng trọng. Ông xứng danh có một vị trí nhất định trong nền văn học với văn hóa nước ta thế kỷ 19 <5>.

Ghi thừa nhận công lao, thương hiệu Nguyễn Văn khôn xiết đã được dùng để đặt tên đến đường phố và trường học tập ở các nơi nội địa Việt Nam.

Phương Đình dư địa chí

Sách tham khảoSửa đổi

Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam thiết yếu biên liệt truyện (truyện "Nguyễn Văn Siêu"). Công ty xuất bạn dạng Văn học, 2004.Nguyễn Lộc, mục từ bỏ "Nguyễn Văn Siêu" vào Từ điển văn học (bộ mới). Bên xuất bản Thế giới, 2004.Nguyễn Q. Thắng - Nguyễn Bá Thế, từ bỏ điển nhân vật lịch sử dân tộc Việt Nam, mục từ: "Nguyễn Văn Siêu". Nhà xuất bản Khoa học tập xã hội, 1992.Nguyễn Vinh Phúc, nội dung bài viết về "Nguyễn Văn Siêu" in vào Danh nhân hà thành do Vũ Khiêu (Chủ biên). đơn vị xuất bản Hà Nội, 2004.

Chú thíchSửa đổi

^ .Nhân ngôi nhà dạy học của ông có hình vuông vắn nên mang hiệu này (Theo nội dung bài viết "Nguyễn Văn Siêu" của nhà nghiên cứu Nguyễn Vinh Phúc, tr.591-600).^ Theo GS. Nguyễn Lộc, trường đoản cú điển văn học" (bộ mới), tr. 1221.^ Theo Nguyễn Vinh Phúc, sau khoản thời gian đỗ Á nguyên, ông ko xin làm quan mà ở trong nhà đọc sách, học tập thêm với dạy trẻ. Chủ yếu trong thời gian này ông kết đồng bọn thiết với Cao Bá quát tháo (bài viết đang dẫn, tr.591-560).^ Theo thiết yếu biên, truyện "Nguyễn Văn Siêu" (tr. 722).^ a b c Theo Nguyễn Vinh Phúc, bài viết đã dẫn, tr. 591-560.^ Theo Đại phái nam thực lục (Tập 23). Bản dịch của Viện Sử học. đơn vị xuất phiên bản Khoa học Xã hội, 1970, tr. 332, 345 với 347.^ Theo chủ yếu biên (tr. 722). Theo Nguyễn Lộc thì năm 1854, ông dâng sớ thỉnh cầu một trong những việc tuy nhiên không được phê chuẩn, bèn thác căn bệnh xin từ quan tiền về nhà (tr. 1221). Theo Nguyễn Vinh Phúc (bài viết vẫn dẫn), lúc ông Siêu có tác dụng Án sát Hưng Yên, thì đê ở đây hay bị vỡ. Bởi lẽ đó, ông có gửi về ghê (Huế) một vài điều trần, song chắc rằng không vừa ý vua, yêu cầu ít thọ sau, ông bị giáng trật. Đến năm 1854, thì ông xin về nghỉ.^ Theo Phạm Lê Hoàn-Lê Tấn, Việt Nam: cảnh đẹp và di tích lịch sử (Nhà xuất phiên bản TP. HCM, 1989, tr. 60), và thông tin trên trang web của quận hoàn Kiếm <1>. Mặc dù nhiên, theo bài "Nguyễn Văn rất và Tháp Bút, Đài Nghiên" bên trên báo thủ đô mới (bản năng lượng điện tử):thì khoảng tầm 1862-1863, Nguyễn Văn Siêu la hét bà con hà nội thủ đô góp công của, tu bổ lại đền Ngọ Sơn. Vấn đề tu sửa kéo dài ba bốn năm, đến năm 1865-1866 mới xong. Lần này ngoài câu hỏi làm lại cha nếp thường chính, ông khôn xiết còn đến xây thêm Tháp Bút, Đài Nghiên.^ Theo bao gồm biên, tr. 722-723.

Xem thêm: Xem Phim Hành Trình Chống Ế Tập 7 Vietsub, Rak Fun Thalob (2016)

^ Lược theo GS. Nguyễn Lộc, (tr. 1221).