Chữ Kim Trong Tiếng Hán

     

Kim 金 là Vàng, là sắt kẽm kim loại qúy có ký hiệu chất hóa học là Au (L. Aurum) cùng số nguyên tử là 79. Nhưng bạn đời chỉ nghe biết vàng 24K hoặc rubi 4 số 9 mà thôi. đá quý 24K, giới dân gian quen call là quà ròng, tức là vàng không có pha thêm tạp chất nào cả, là rubi thứ thiệt !

*

Kim 金 cũng là một trong 214 cỗ của chữ Nho … dễ dàng học, thuộc dạng văn bản Hội Ý theo diễn tiến của chữ viết như sau :

Ta thấy :

Chung Đỉnh Văn cùng Đại Triện phần lớn được ghép do chữ Nhân 人 sinh hoạt trên, tượng trưng cho việc che che như hình ngọn núi; chữ Thổ 土 là đất và chữ Nhị 二 là số 2 sinh hoạt phía dưới; hàm ý là thiết bị vật thể được vùi chôn dưới 2 lớp khu đất của một ngọn núi, đó đó là Khoáng vật sắt kẽm kim loại nói chung, nhưng Vàng là tiêu biểu nhất cho các kim các loại đó. Đến tiểu Triện với chữ Lệ thì vẫn thành hình chữ viết như ngày lúc này Kim 金 là Vàng. Bắt buộc ta gồm từ …

Ngũ Kim 五金 nhằm chỉ chung cho toàn bộ kim một số loại mà tiến thưởng được xếp thứ nhất là : Kim, Ngân, Đồng, Thiết, Tích 金、銀、銅、鐵、錫 là Vàng, Bạc, Đồng, Sắt, Nhôm. Ta thấy những chữ Ngân, Đồng, Thiết, Tích 銀、銅、鐵、錫 đều phải có bộ kim 金 đi phía trái và có toàn bộ 694 chữ có bộ Kim nhằm chỉ toàn bộ những gì có tương quan đến sắt kẽm kim loại .

Bạn đang xem: Chữ kim trong tiếng hán

Kim 金 là đá quý qúy nhất trong các kim loại, gồm màu quà óng ánh và không sợ lửa, lửa có đốt như thế nào cũng không sao làm phai đi màu tiến thưởng của …kim được . Yêu cầu ông bà ta thường nói ” rubi thật không sợ hãi lửa ” là rứa ! Từ nghìn xưa xoàn đã được vinh danh cho sự phụ trách quyền qúy, nhà đất của người giàu luôn luôn được đánh son thếp vàng, đơn vị để cho người đẹp sinh hoạt thì nên là đơn vị vàng, độc nhất là những người dân đẹp lại tài hoa như Thúy Kiều, khiến cho Hoạn Thư cũng buộc phải buộc miệng :

Ví chăng bao gồm số nhiều sang,Giá này dẫu đúc Nhà đá quý cũng nên!

Vàng chẳng các Phú hơn nữa Qúy nữa, cái biển đề tên những sĩ xác sống đậu ngày xưa được hotline là bảng vàng, như cụ công cụ bà đồ Nho thường xuyên kháo nhau về Tứ Khoái của người đời là :

Cữu hạn phùng cam võ, 久旱逢甘雨,

Tha mùi hương ngộ cố gắng tri . 他鄉遇故知.

Động chống hoa chúc dạ, 洞房花燭夜,

Kim bảng quải danh thì ! 金榜掛名時 !

Có nghĩa :

Hạn thọ mưa như trút,

Xứ lạ chạm mặt người quen,

Đêm đụng phòng hoa chúc,

Bảng đá quý thấy đề tên !

Ngày xưa đâu còn có gì rộng là thi đậu sau những tháng năm đèn sách dùi mài ghê sử : ” Thập niên song hạ vô nhân thức, độc nhất cử thành danh thiên hạ tri ! 十年窗下無人識,一舉成名天下知!” là : Mười năm dùi mài dưới tuy vậy cửa không người biết đến, nhưng hễ thi đậu một cái là cả thiên hạ những biết tên. Vì thế Trần Tế Xương new ngông nghênh khi thấy tên bản thân trên bảng vàng :

 Ông trông lên bảng thấy thương hiệu ông,

Ông tợp rượu vào ông nói ngông !…

… Ý là mới chỉ đậu có Tú Tài thôi đó, chớ đậu cao hơn thì ai chịu đựng đời cho thấu với ông Tú Vị Xuyên phía trên ?!

Nhà quyền qúy thì vào sảnh chầu treo ngọc như ý, nhà giàu có thì cửa ngõ sơn son thếp vàng, đề nghị khi chạm chán Kim, Kiều đã xem tướng tá mạo của đấng mày râu và bi tráng cho số phận của bản thân như sau :

phụ nữ rằng trộm liếc dung quang quẻ ,

Chẳng sảnh Ngọc Bội cũng phường Kim Môn.

Nghĩ mình phận mỏng tanh cánh chuồn,

Khuôn duyên biết gồm vuông tròn nhưng hay !?

Ngày xưa, nam thì trông công danh thi cử, cô bé thì chỉ ao ước được một tấm chồng có tình gồm nghĩa, mười nhị bến nước trong nhờ vào đục chịu, nên lúc bán bản thân và sau khi trối trăn cùng với Thúy Vân xong, thì Kiều đã kêu lên trước khi ngất xỉu xỉu :

Ôi Kim lang, hỡi Kim lang,

Thôi thôi thiếp sẽ phụ chàng từ đây !

Phận gái lúc xưa, vô cùng khó kiếm được người thương mình thật sự, nên khi chạm mặt gia trở thành phải phân phối thân và đề xuất rời xa Kim Trọng, cô Kiều bắt đầu đau xót mang đến thế. Bạn xưa thường xuyên nói

Dị mong vô giá chỉ bảo, 易求無價寶,

Nan đắc lãng mạn lang. 難得有情郎。

Có nghĩa :

Vật báu mặc dù vô giá cũng dễ ước để mà có được, còn …

Đàn ông thì cạnh tranh mà tìm kiếm được một người dân có tình nghĩa lắm !

Đàn ông xưa ni vốn nổi tiếng là “bạc tình” mà ! duy nhất là đàn ông Á Đông với truyền thống năm thê bảy thiếp, thì có tác dụng sao có thể chung tình mang đến được.

Kim Lang 金郎 là đại trượng phu Kim, là cánh mày râu Kim Trọng 金重, mà lại chữ Kim 金 ghép với chữ Trọng 重 là chữ Chung 鍾, nên khi thất thân với Mã Giám Sinh, cô Kiều sẽ than rằng :

 Biết thân đến cách lạc loài,

Nhụy đào thà bẻ cho người tình chung.

Sao cô ko nói :

Nhụy đào thà bẻ cho tất cả những người tình Lang.

hay … Nhụy đào thà bẻ cho người tình xa …v.v. Và…v.v. Mà yêu cầu là “người tình chung” ? À, thì ra cố gắng Nguyễn Du công ty ta đang đùa chữ một bí quyết rất tài tình, vì “người tình bình thường 鍾” là ” tín đồ tình tên Kim Trọng 金重 ! chưa hẳn là tôi cố bươi lông tìm dấu để … bóc thơm cụ Nguyễn Du, cũng chưa hẳn cụ Nguyễn Du ngáp đề xuất ruồi mà sử dụng đúng từ thông thường 鍾 là tên của Kim Trọng 金重, mà nói tất cả sách mách gồm chứng thong dong :

 Cuối đời đơn vị Minh, gồm một thư sinh bọn họ Cổ thương hiệu Tấn, ở hòn đảo Hải nam lai ghê ứng thí. Khi đi mang đến Quế Lâm, nơi khét tiếng với bún gạo thật ngon, vị là thư sinh nghèo cần ở trọ vào chùa, nên chỉ có thể ăn xẹp được có bửa ngọ trai. Chiều tối dạo ngang qua hàng bún gạo Quế Lâm thơm phức nhưng chỉ dám đứng chú ý mà thôi. Bất thần ông lão nhà quán thấy điệu bộ thèm thuồng của anh ta, bèn cất tiếng hỏi : “Này anh thư sinh, lão có một vế đối tả lại các bước hàng ngày của lão, nếu như anh đối được, lão đang mời anh một sơn bún ngoài trả chi phí !” Cổ Sinh khẩn khoản xin vế đối, Ông lão chủ quán bèn đọc là :

Bát đao phân mễ phấn, 八刀分米粉,

Mễ Phấn 米粉 là bột gạo, nhưng mà cũng tức là Bún Gạo nữa, nên vế đối trên gồm nghĩa : Xắt tám dao để phân chia bún gạo ra thành từng sợi. Câu đối bắt đầu nghe tưởng dễ, chừng nhẫm gọi lại anh chàng Cổ sinh mới tá hỏa, bởi vì chữ bát ông chồng lên chữ Đao thành chữ Phân , nhưng chữ Phân ghép với chữ Mễ thì thành chữ Phấn  là Bột. Vế ra qúa hay cùng qúa chông gai . Còn đang ngồi thừ ra đó để suy nghĩ, thì ông lão nhà quán đã nấu chấm dứt tô bún gạo thơm phức đưa đến và mỉm cười bảo : ” Ăn trước đến no bụng đi, rồi khoan thai hãy đối cũng chưa muộn, không sao đâu !”. Vừa thẹn vừa tưởng ngàng nhưng bụng đói qúa, anh chàng thư sinh đành cắm đầu nạp năng lượng hết sơn bún, nói lời cám ơn rồi đi riết về chùa. Nằm cạnh sát mái hiên miếu trằn trọc mãi không vấn đề gì ngủ được. Trăn trở đến nửa đêm hốt nhiên nghe bên trên chánh điện vang lên một giờ “Boong” thiệt lớn, chạy lên xem, té ra một chú mèo ăn đêm làm cho rơi một miếng ngói rớt trúng qủa chuông đá quý trên chánh điện. Cổ Sinh như bất chợt tỉnh ngộ ra, mình từ ngàn dặm đi thi mới đến được đây để nghe giờ chuông vàng nầy, bèn ứng khẩu phát âm ra vế đối : Thiên lý trọng kim chung 千里重金鍾, gồm nghĩa : “Ngàn dặm mang đến đây nhằm trân trọng giờ chuông quà nầy”. Hôm sau, vừa sáng sớm, Cổ Sinh bèn tươi cười ra gặp mặt ông lão nhà quán nhưng đọc rằng:

 Bát đao phân mễ phấn, 八刀分米粉,

Thiên lý trọng kim chung. 千里重金鍾.

Ông lão nghe xong vế đối, bèn nấu nướng bưng ra một đánh bún gạo Quế Lâm thơm phức để đãi nam nhi thư sinh tài hoa, vị vế đối qúa hay : Chữ Thiên chồng lên trên chữ Lý thành chữ Trọng , chữ Trọng ghép cùng với chữ Kim thành chữ tầm thường là dòng chuông. Và cũng vì thế mà ta mới giành được 2 câu thơ tuyệt đối của núm Nguyễn Du để cho cô Kiều tiếc nuối khi cần thất thân cùng với Mã Giám Sinh :

 Biết thân đến cách lạc loài,

Nhụy đào thà bẻ cho những người tình chung. Để đề cập chuyện cho gồm hậu, kính mời đọc tiếp phần cuối của câu truyện bên trên …

 … sau khoản thời gian ăn chấm dứt tô bún thưởng, ông nhà quán còn đến tiền lộ tổn phí để Cổ Tấn lai gớm ứng thí. Khoa đó chàng đậu ngay tiến sỹ cập đệ, lúc vinh quy bái tổ trở về ngang Quế Lâm, đàn ông ghé lại thăm cùng tạ ơn ông công ty quán, bắt đầu biết ông thay họ Trịnh, mấy đời đều sinh nhai bởi nghề làm và nấu nướng bún gạo bán. Thấy yếu tố hoàn cảnh ông thay cũng neo đơn, Cổ Tiến bèn nhấn ông làm nghĩa phụ và phụng chăm sóc ông nuốm suốt đời.

Theo âm dương tử vi ngũ hành thì tây thiên Canh Tân Kim, yêu cầu vàng thuộc phía Tây, gió hướng tây là gió rét thu, nên nói một cách khác là Kim Phong là gió vàng, như Ôn Như Hầu Nguyễn Gia Thiều đã bắt đầu Cung oán thù Ngâm Khúc bởi 2 câu :

 Trải vách quế gió xoàn hiu hắt,

mảnh vũ y mát mẻ như đồng.

*
Kim là vàng, tuy vậy Kim Ngư 金魚 không phải là cá vàng, cơ mà là cá thia lia Tàu. Kim Ô 金烏 không hẳn là con quạ Vàng, nhưng là chỉ phương diện trời, Ta thường nghe nói “Vầng Kim Ô vừa ló dạng”, có nghĩa là “Mặt trời vừa bắt đầu mọc”. Kim gớm 金經 không hẳn là cuốn sách vàng, nhưng mà là chỉ chung những quyển tởm Phật ( có thể là bởi vì từ Kim Cang Kinh mà lại ra). Kim Liên 金蓮 không hẳn là hoa sen vàng, mà lại là chỉ các gót sen nhỏ tuổi nhắn đáng yêu và dễ thương của những bà những cô ngày xưa với : Tam thốn Kim Liên tứ thốn yêu thương 三寸金蓮四寸腰, tức là : “Ba tấc gót sen tứ tấc eo” mà lại thôi. Vào Kiều tả thời gian cô Kiều đi tìm Kim Trọng sau khi “Thời trân thức thức sẵn bày” là :

Gót sen thoăn thoắt đi dạo ngay mái tường.

…và lúc tả hồn ma Đạm Tiên mang lại báo mộng đến Kiều, chũm Nguyễn Du cũng viết :

Sương in mặt tuyết pha thân,

Sen đá quý lãng đãng như gần như là xa !…

Kim Hầu 金猴 không hẳn là nhỏ khỉ vàng, mà là nhỏ khỉ phương diện xanh tất cả bộ lông xoàn lắp lánh. Kim Khẩu 金口 chưa hẳn là chiếc miệng bằng vàng, nhưng là chỉ cái miệng của những người quyền quý, ngày xưa dùng để chỉ cái miệng của ông vua, còn trong văn thơ chi phí chiến đơn vị thơ Xuân Diệu dùng để chỉ dòng miệng của rất nhiều người đẹp :

Mở miệng vàng… và hãy nói yêu thương tôi…Dẫu chỉ cần trong một phút mà thôi…

Kim Lan 金蘭 không phải chỉ hoa lan bởi vàng, mà lại chỉ tình bạn bè gắn bó, có nguồn gốc từ tởm “Chu Dịch-Hệ từ bỏ thượng” : Nhị nhân đồng tâm, kỳ lợi đoạn KIM; Đồng tâm bỏ ra ngôn, kỳ khứu như LAN。Có nghĩa :

Theo Hệ trường đoản cú thượng của ghê Chu Dịch tất cả câu : Hai tín đồ cùng đồng lòng thì mẫu lợi (sự bén nhọn) có thể làm đứt KIM loại; Những lời nói đồng lòng thì bám mùi thơm như hoa Lan. Buộc phải … Kết nghĩa Kim Lan 結義金蘭 là nhị người bạn thề thuộc đồng trọng điểm hiệp lực, sống chết bao gồm nhau như bạn bè ruột thịt. Ta có thành ngữ Kim Lan bỏ ra Giao 金蘭之交 cũng đồng nghĩa với …

Kim Thạch bỏ ra Giao 金石之交 : Kim là kim loại rắn chắc chắn không đổi màu; thạch là đá, cứng ngắt cùng bền vững. Buộc phải Kim Thạch đưa ra Giao là sự việc giao tình bền bỉ và rắn cứng cáp như quà như đá vậy. Tương tự như ta tất cả thành ngữ …

Kim Thạch bỏ ra Ngôn 金石之言 : là khẩu ca hoặc lời hứa chắc hẳn rằng như xoàn như đá không còn thay đổi. Ta nói là đông đảo lời tiến thưởng đá hoặc đá vàng, là những tiếng nói ” vững chắc như đá, vững như vàng”, của trai gái dùng để hứa hứa hẹn thề thốt khi yêu nhau, như lúc Kim Trọng tỏ tình vào cảnh “Chiều xuân dễ khiến cho nét thu ngại ngùng” thì cô Kiều cũng nhấn lời bằng câu đổ vượt rằng :

 Đã lòng quân tử đa mang,

Một lời vâng tạc đá rubi thủy tầm thường !

… và kịp đến khi ” Trên hai tuyến phố với cùng là nhị em, Tưng bừng tìm sửa áo xiêm” nhằm mừng sinh nhật nước ngoài gia, vướng lại có một mình Thúy Kiều nghỉ ngơi nhà, nên nàng mới hẹn cầu để chạm chán chàng. Trai đối kháng gái mẫu trong đêm thanh vắng, nên những khi ” Sóng tình dường vẫn xiêu xiêu, xem trong chăm sóc có chiều lả lơi” nàng mới stop đấng mày râu lại bởi chuyện tình dưới Mái Tây :

 Ngẫm duyên kỳ ngộ xưa nay,

Lứa đôi ai lại đẹp mắt tày Thôi Trương,

Mây mưa tấn công đổ ĐÁ VÀNG,

Qúa chìu đề xuất đã ngao ngán yến anh 

khi Thúc Sinh ước ao chuộc Kiều thoát khỏi lầu xanh, cô kiều lo đến thân cần làm lẽ mọn của mình, lại sợ hãi Thúc Ông chê bản thân là ” liễu ngõ hoa tường” rồi ” lầu xanh lại bỏ ra phường lầu xanh“, thì nam giới Thúc đang vổ ngực nói là :

Đường xa chớ hổ ngươi Ngô Lào,Trăm điều hãy cứ trông vào một trong những ta .Đã ngay gần chi gồm điều xa ?Đá đá quý đã quyết phong cha cũng liều !

… cùng khi Kim Trọng quay trở lại vườn Thúy để tìm Kiều, chàng đã và đang nói với vương vãi Ông là :

Rằng: Tôi trót quá chân ra,

Để cho đến nỗi trôi hoa dạt bèo.

cùng cả nhà thề thốt vẫn nhiều,

phần đông điều vàng đá phải điều nói không!

Đá quà là kim cương Đá là Kim Thạch, là biểu tượng của rắn cứng cáp và bền vững. Nhưng nhắc đến Kim Thạch lại tạo nên ta nhớ mang đến vở tuồng Kim thạch kỳ duyên của Bùi Hữu Nghĩa đề cập lại chuyện tình của 2 họ Kim cùng họ Thạch nhằm đề cao Trung hiếu máu nghĩa của người đời.

Ngoài Duyên Kim Thạch, ta còn có Duyên Kim Cải do thành ngữ Châm Giới Tương Đầu 針芥相投, có nguồn gốc xuất xứ từ câu nói trong Tam Quốc Chí là ” từ bỏ thạch dẫn châm, Hổ phách thập giới 磁石引针,琥珀拾芥”。Có nghĩa : Đá nam châm hút kim loại, cón hổ phách thì hút phân tử cải; Ý chỉ sản phẩm công nghệ nào thì hút theo thiết bị đó, ngọn nguồn thì ý hợp, như trai gái, vợ ck gắn bó khắng khít cùng nhau vậy. Trong truyện Nôm quan tiền Âm Thị Kính tả lại ước muốn của Thị Kính lúc lấy ông chồng là Thiện Sĩ gồm câu :

 Kể từ bỏ Kim Cải duyên ưa,.Đằng leo cây bách mong đợi về sau.

Trong Kiều tả thời gian Kiều cung cấp mình chuộc cha, vương viên ngoại cũng vì cô bé mà than oán :

vị ai rụng Cải rơi Kim,

Để bé bèo nổi mây chìm vì chưng ai ?!

… cùng lúc Kim Kiều tái hợp, trong buổi tiệc đoàn viên, khi ” Tàng tàng chén bát cúc dở say” Thúy Vân đã và đang nói lẫy :

gặp gỡ cơn bình địa cha đào

Vậy đem duyên chị buộc vào duyên em.

Xem thêm: Cấu Tạo Tư Bản Phản Ánh Quan Hệ Gì, Cấu Tạo Hữu Cơ Của Tư Bản

Cũng là phận Cải duyên Kim,

cũng là máu rã ruột mượt chớ sao !…

Nhưng, trong Phật Giáo thành ngữ Châm Giới Tương Đầu 針芥相投, là Duyên kim cải theo ghê Phật, ý nói hột cải ném ra ghim trúng đầu mũi kim, là một trong chuyện cực nhọc xảy ra. Công ty thiền mượn cụm từ này để chỉ thầy trò nhân duyên tương hợp, ăn nhập với nhau thật quan trọng hiếm thấy. đái truyện Thiền Sư Tĩnh Lực trong kinh TUTA ghi : Du học tập thì, ngộ Tiên Du Đạo Huệ, châm giới tương đầu, thê tâm Phật địa 遊學時遇仙遊道惠針芥相投棲心佛地。Có nghĩa : lúc du học, sư được gặp mặt thiền sư Đạo Huệ ở Tiên Du, thầy trò nhân duyên tương xứng một bí quyết thật đặc biệt hiếm thấy, bèn dốc lòng nương nhờ khu đất Phật.

Kim là Hoàng Kim 黃金, là tiến thưởng ròng mà bạn đời trân qúy nhất, buộc phải thời đại hoàng kim 黃金時代 là khoảng chừng thời gian tỏa nắng rực rỡ nhất trong đời của một người, vào sự nghiệp tiến hóa của một dân tộc, vào một giai đoạn lịch sử vẻ vang huy hoàng duy nhất của bất cứ quốc gia dân tộc nào trên thế giới nầy. Thời đại hoàng kim là vang bóng 1 thời của dĩ vãng, là tỏa nắng rực rỡ huy hoàng của hiện tại tại, là mong rằng vươn cho tới của tương lai.

Kim còn là tiền, hiện tại kim 現金 là chi phí mặt. Nguyệt Kim hay Tân Kim 薪金 là chi phí lương hàng tháng. Chức Kim 職金 là chi phí trả mang đến chức vụ đảm nhiệm. Dưỡng kim 養金 là tiền sản xuất nuôi nấng. Bảo kim 保金 là chi phí bảo trợ. Tư kim 私金 là chi phí của riêng tư. Mỹ Kim 美金 là chi phí “Đô”, chi phí của nước mỹ mà ai cũng thích cả …

Kim là vàng, là tượng trưng cho số đông gì cao qúy, đơn lẻ hay được đa số người ngắm nhìn trọng vọng như Kim Thân 金身của đức Phật, là tượng Phật được thếp vàng. Kim Bài 金牌 là dòng Huy chương Vàng mang lại hạng nhất; Kim Bài còn là hầu hết khuôn bao gồm chữ rubi lộng kiếng để mừng sinh nhật, tân gia … Ngày xưa, Kim Bài còn là những lệnh bài xích của vua ban ra, độc nhất là đông đảo tấm Miễn tử Kim bài bác 免死金牌 dành cho tất cả những người có công to với triều đình thì vừa qúy giá bán vừa hãnh diện biết bao. Kim hôn 金婚 là chỉ rất nhiều cặp vợ ông chồng kết hôn và bình thường sống cùng nhau 50 năm mà vẫn còn đó đủ cả hai người, có cách gọi khác là Kim Khánh 金慶 tốt Kim Giai Ngẫu 金佳偶 là Cặp Đôi Vàng. Kim Long 金龍 là rồng Vàng, bé vật truyền thuyết thần thoại tượng trưng mang lại vua chúa thời phong kiến, chỉ bao gồm vua mới được khoác áo thêu hình Kim Long nhưng thôi. Ở cạnh nạm đô Huế, không ai không biết đến bến đò Kim Long qua câu dân ca danh tiếng :

Thuyền về Đại Lược,

Duyên ngược Kim Long.

Đến đây là ngã rẽ của lòng,

gặp mặt nhau còn biết trên sông bến nào ?

… các nàng Huế đáng yêu đã thay đổi lại 2 câu chót như sau :

Đến phía trên là ngã rẽ của lòng,

Biết vị trí mô bến đục, bến trong mang đến em nhờ !

Kim Qui 金龜 là Rùa Vàng, tượng trưng cho việc phú qúy. Theo Tân Đường Thư-Xa phục chí 新唐書·車服志 có đánh dấu :

Đời sơ Đường, nội nước ngoài quan viên từ ngũ phẩm trở lên đều cần đeo túi thêu hình cá, call là Ngư Đại 魚袋. Đến đời Võ Tắc Thiên mới đổi hình cá thành các hình rùa, hotline là Qui Đại 龜袋. Từ bỏ tam phẩm trở lên thì thêu bởi chỉ màu kim cương kim, tứ phẩm màu bội bạc và ngũ phẩm màu đồng. Nên Kim Qui tượng trưng cho quan quyền phú qúi, từ Kim Qui Tế 金龜婿 còn dùng để chỉ chàng rể hoặc ck có thân phận cao qúi giàu sang. Như trong bài thơ Vị Hữu 爲有 của Lý yêu thương Ẩn 李商隱 sau đây :

Vị hữu vân bình vô hạn kiều , 爲有雲屏無限嬌,Phụng thành hàn tận phạ xuân tiêu. 鳳城寒盡怕春宵.Vô đoan giá bán đắc Kim Qui tế , 無端嫁得金亀婿,Cô phụ hương khâm sự tảo triều . 辜負香衾事早朝.

Có nghĩa :

Vì bao gồm bức bình phong vẽ mây ngũ sắc đẹp vô vàn, đề xuất ở khu đất Kinh thành nầy lúc cuối đông không còn lạnh, lại thấy thấp thỏm cho đầy đủ đêm xuân, do khi khổng khi không lại lấy đề xuất ông ông xã làm quan mập thế nầy, cần chi sáng sủa xuân ( là thời khắc mặn nồng nhất của đôi lứa ) ông ta lại phụ rãi bỏ mặc nệm ấm chăn êm thơm phức nhằm đi chầu Vua mỗi buổi sáng sớm !Diễn Nôm : Bình phong đẹp đẽ yêu kiềuPhụng thành đông hết, xuân tiêu đêm dàiVô duyên lấy phải quan ngàiGối chăn quăng quật hết mang ai,… đi chầu !

Kim Qui Tế của thời buổi hiện giờ là những chàng kỹ sư, bác sĩ, các thương gia, đại gia … lắm tiền nhiều của !

Còn ở nước ta ta thì Kim Qui là vị thần khả kính trên hồ Hoàn Kiếm, đã tặng gươm thần đến Lê Lợi đứng dậy khởi nghĩa ở Lam Sơn, hình thành nhà Hậu Lê. Trong bài bác thơ Nước Tôi ở trong phòng thơ Nguyễn Văn Cổn thời tiền chiến có câu hỏi ví von như sau :

Rùa thiêng nổi trước thuyền rồng,

Trên hồ Hoàn Kiếm anh hùng là ai ?

… cùng trong một vế thơ sau, ông đã khẳng định là :

Gươm thần Lê Lợi ghi thiên nhân vật !

Kim Tháp 金塔 là chiếc tháp bởi vàng, cơ mà cũng là tên gọi riêng của tp Phnom-Penh, còn gọi là Kim Biên 金邊, Nam- Vang tp hà nội của nước Cambodia nhưng ta quen điện thoại tư vấn là xứ miếu Tháp, vì các tháp chùa ở đây thường được dát vàng đề nghị mới mang tên là Kim Tháp. Nếu cung cấp giữa từ bỏ Kim Tháp một chữ Tự, thì ta sẽ có …

*
Kim tự Tháp 金字塔 là các chiếc tháp lớn tưởng đầy bí mật của Ai Cập có dáng vẻ giống như chữ Kim 金 cơ mà thành tên. Đến năm 2008, có toàn bộ 138 Kim từ Tháp được khám phá, hầu hết là những lăng mộ của các vua (Pharaon) và hoàng hậu Ai Cập, trong hai thời kỳ Cổ quốc gia và Trung quốc gia ( tự 2630 – 2611 trước Công Nguyên).

Các thành ngữ có liên quan đến chữ Kim thì rất nhiều, ta chỉ điểm qua các thành ngữ thường nhìn thấy mà thôi. Lưu giữ hồi nhỏ đọc những Truyện Tàu như máu Nhân Qúi Chinh Đông, huyết Đinh San Chinh Tây, La Thông Tảo Bắc, Thuyết Đường Diễn Nghĩa … hay chạm chán thành ngữ “Minh Kim thu binh 鳴金收兵” mà thiếu hiểu biết là nghĩa gì. Sau học tập lõm bõm chữ Nho new biết Minh Kim 鳴金 là “Làm cho kim loại kêu lên”, bao gồm nghĩa Gỏ kẻng, gỏ chiêng tuyệt gỏ phèng-la nhằm thâu binh về. Nghề võ thì gồm thế Kim Kê Độc Lập 金雞獨立, một chiêu trò võ công độc đáo, đứng thẳng một chân với nhiều tư thế, nhị tay cung ra nhì bên với tương đối nhiều điệu bộ khác nhau. Đây cũng là 1 chiêu thức của môn Thái rất Quyền, đồng thời cũng là một cách thức dưỡng sinh độc đáo và khác biệt có một không hai để phòng ngừa các bệnh như tè đường, Cao tiết áp, Mất trí nhớ …

Cuối Truyện Kiều được chấm dứt bằng một thành ngữ có từ KIM rất gồm hậu, đó là khi Kim Trọng thi đậu làm cho quan đã nhớ đến Thúy Kiều : Ấy ai dặn ngọc thề vàng,Bây giờ đồng hồ KIM MÃ NGỌC ĐƯỜNG cùng với ai ?!

KIM MÃ NGỌC ĐƯỜNG 金馬玉堂, thành ngữ có nguồn gốc xuất xứ từ đời Hán. KIM MÃ là Kim mã môn, là cửa Kim Mã, nơi mà các Học Sĩ đợi chiếu chỉ ở trong nhà vua ban xuống. Ngọc con đường là NGỌC ĐƯỜNG ĐIỆN, nơi nghị sự của những Học Sĩ, là Hàn Lâm Viện của các Hàn Lâm học tập Sĩ. Thành ngữ Kim Mã Ngọc Đường dùng để chỉ sự đổ đạt vinh hiển làm quan, đắc ý vày công thành danh toại.

Nhất Tiếu Thiên Kim 一笑千金, cười một chiếc giá xứng đáng ngàn vàng. Có xuất xứ ở đời Hán, từ câu nói “Thôi Nhân -Thất Y”: Hồi nạm bách vạn, tốt nhất tiếu thiên kim 回顾百万,一笑千金. Tất cả nghĩa : con quay nhìn một chiếc giá đáng trăm vạn, Mĩn cười một cái giá đáng ngàn vàng. Vào Truyện Kiều, khi vẫn rước được cô Kiều về mang lại “trú phường”, Mã Giám Sinh vẫn ngầm review nàng Kiều :

Đã nên quốc sắc thiên hương,

Một cười này hẵn Ngàn vàng chẳng ngoa.

Về trên đây nước trước bẻ hoa,

vương tôn qúi khách ắt là đua nhau !…

… Qủa nhiên gặp phải Thúc Sinh là tay ăn uống chơi bất diệt :

Thúc Sinh quen thuộc thói bốc rời,

Trăm nghìn đổ một trận cười như ko !

Nhất tự khắc Thiên Kim 一刻千金, là 1 trong những khắc giá đáng ngàn vàng. Có xuất xứ từ câu thơ thứ nhất trong bài bác thơ Xuân Dạ 春夜 (Đêm Xuân) của tô Đông trộn đời Tống như sau :

Xuân tiêu độc nhất vô nhị khắc trị thiên kim

Có nghĩa :

Đêm xuân một tự khắc giá đáng ngàn vàng.

Ý của Tô Đông trộn là đêm xuân khí trời êm ả trong mát, thanh tịnh, khiến cho con người cảm thấy thoải mái dễ chịu … mà lại sau nầy người ta thường hiểu nghĩa của câu nói với một ý khác hẵn ý của Tô Đông Pha thời điểm ban đầu.

Kim Ngọc Mãn Đường 金玉滿堂 là kim cương ngọc đầy nhà, là câu nói chúc phúc thường được dán trên các bàn bái vào dịp Tết Nguyên Đán để cầu hy vọng cho năm mới phong lưu sung túc. Ai cũng ao ước được các vàng, đề xuất ta còn tồn tại thành ngữ .

Điểm Thạch Vi Kim 點石為金 là chỉ đá hóa vàng, theo như tích sau đây :

Xưa gồm một người rất nghèo khổ, dẫu vậy lại rất tin cậy và bái phượng Lữ Tổ 呂祖, tức là Lữ Thuần Dương Tổ Sư 呂純陽祖師 Lữ Động Tân 呂洞賓, là một trong những tổ sư của Đạo Giáo. Cảm vày lòng thành của anh ấy ta, buộc phải một hôm, Lữ Tổ hiện tại ra, thấy cảnh hố tiêu điều nghèo khổ, đụng lòng thương xót, bắt đầu chỉ vào tảng đá trước sân nhà, vào một thoáng, tảng đá tự dưng hóa thành quà rực rỡ, đoạn xoay sang hỏi anh ta : ” mang lại anh tảng rubi này, anh có thích không ?”. Người kia lạy phục dưới khu đất đáp rằng :” Không say đắm !”. Lữ Tổ khôn xiết cảm động bảo rằng :” hơi lắm, anh không tồn tại lòng tham lam, thật qúy hóa vô cùng, ta vẫn truyền đạo pháp mang lại anh tu tập !” bạn kia đáp : ” không hẳn thế, tôi chỉ mong muốn xin ông đến tôi cái ngón tay chỉ đá hoá tiến thưởng của ông nhưng thôi !”. Lữ Tổ nghe xong, lag mình biến mất.

…Lòng tham của con người qủa là không đáy, khiến cho thần tiên cũng cần hoảng sợ. Tảng xoàn tuy to mập nhưng xài lâu thì cũng hết, chỉ tất cả “ngón tay chỉ đá hóa vàng” là không bao giờ hết xoàn được cơ mà thôi ! do tích nầy nhưng mà ngạn ngữ lại có câu : Chỉ thạch hóa vi kim, nhân tâm bởi vì vị túc 指石化為金,人心猶未足。Có nghĩa : Chỉ đá hóa ra vàng mà lòng người còn chưa thấy đầy đủ !”.

Xem thêm: Thành Ngữ Việt Nam: Thời Thế Sinh Anh Hùng Hay Anh Hùng Tạo Thời Thế?

Kim Thiền bay Xác 金蟬脫殼, là ve sầu lột xác, là kế sản phẩm công nghệ 21 trong 36 kế theo binh pháp rất lâu rồi : Để nguyên doanh trại, để nguyên cờ xí rực rỡ, rồi âm thầm rút lui. Đến cơ hội quân địch biết được thì quân ta đã đi xa rồi, như ve sầu sầu đã lột xác, chỉ để lại mẫu xác không nhưng thôi. 36 kế nói một cách khác là 36 chước, mà lại chước ở đầu cuối là bỏ trốn, như Sở Khanh đã dụ cô Kiều :

 Thừa cơ lẻn cách ra đi,

bố mươi sáu chước chước gì là hơn ?!

Kim cốc Tửu Số 金谷酒數 là số rượu ở Kim Cốc, có nguồn gốc xuất xứ từ bài bác Tự của Lý Bạch : Xuân Dạ Yến Đào Lý Viên từ 春夜宴桃李園序, câu cuối của bài xích tự là : Như thi bất thành, phát y Kim cốc tửu số 如詩不成,罰依金谷酒數. Bao gồm nghĩa : Nếu thơ làm ko xong, thì sẽ ảnh hưởng phạt theo số rượu ở Kim Cốc. Kim cốc Viên là vườn nhà đất của cự phú Thạch Sùng đời Tấn, luôn có yến tiệc chiêu đãi tao nhân mặc khách. Trường hợp trong tiệc, ai ko làm được thơ thì sẽ ảnh hưởng phạt uống ba đấu rượu. Vì thế Kim ly Tửu Số là 3 đấu rượu, 3 bình thường rượu xuất xắc 3 ly rượu như ngày này trong tiệc rượu ta hay phạt đông đảo người đến trễ vậy !Các bợm nhậu quê tôi thường xuyên phạt nhau bởi câu thiệu dưới đây : Vô cửa “bửa” một ly; ngồi xuống “uống” một ly cùng gắp mồi “bồi” một ly nữa là đúng 3 ly, như Lý Bạch đã nói :

三杯通大道, Tam sứt thông đại đạo,

一斗合自然。 Nhất đấu phù hợp tự nhiên.但得酒中趣, Đản đắc tửu trung thú,

勿為醒者傳。 vật vi tỉnh giả truyền !

Có nghĩa :

 Ba ly khai thông đạo lớn,

Một đấu đúng theo lẽ từ bỏ nhiên.

mong muốn được vui say vào rượu,

Đừng làm kẻ thức giấc huyên thuyên ! rubi qúy giá chỉ thật, nhưng có những thứ còn qúy giá hơn vàng, đó bao gồm là đàn ông, cơ mà là bọn ông … hư biết xoay đầu trở về . Cụ già Đồ Nho thường nói câu : lãng tử hồi đầu kim bất hoán 浪子回頭金不換!Có nghĩa : những chàng hào hoa lãng tử giang hồ ăn chơi mút mùa, nếu chịu xoay đầu làm lại cuộc sống thì … xoàn cũng bắt buộc đổi được ! lý do ? Thưa, vì những chàng đó đã quá rành qúa chán và qúa ngán với cảnh ăn chơi trác tang rồi, bây chừ chịu chí thú làm ăn uống sẽ không còn sợ bị cám dỗ và sa bửa nữa, sẽ dễ dãi làm phải sự nghiệp một cách kiên cố không hại lung lay ! tuy nhiên dù sao thì bà con ta vẫn tồn tại ngại câu “Ngựa quen con đường cũ”…

Chỉ có một thứ chắc chắn là là kim cương 24K hoặc rubi 4 số chín cũng không mua nổi, đó đó là thời gian, như lời nói Nho tiếp sau đây :

Nhất thốn quang đãng âm tuyệt nhất thốn kim, 一寸光陰一寸金,Thốn kim nan mãi thốn quang quẻ âm ! 寸金難買寸光陰。Có nghĩa : Một tấc thời hạn là một tấc vàng, mà lại …Tấc xoàn không thể cài được tấc thời hạn !Quang là sáng, Âm là tối; sáng là ban ngày, về tối là ban đêm; hết sáng đến tối, không còn ngày cho tới đêm. Bắt buộc Quang Âm là sớm hôm là thời gian, mà thời gian đã qua đi rồi thì không lúc nào trở lại. Ta chỉ có thể quay ngược được kim đồng hồ, chớ không thể quay ngược được thời gian trở về với qúa vãng. Trong Tăng Quảng hiền hậu Văn gồm câu khuyên nhủ rằng :

Thiếu tráng bất nổ lực, 少壯不努力,Lão đại đồ bi hay ! 老大徒悲傷。Có nghĩa :Còn trẻ con còn khoẻ mà không biết cố gắng, đến …Khi to khi già rồi có tiếc yêu quý thì cũng vô ích mà thôi !

Mong rằng vớ cả các bạn trẻ, các bạn già … đều phải nên trân trọng dòng “thời gian” cơ mà ta “còn” có được, bởi “nó” qúy hơn xoàn !